İSTANBUL / TEKHA
– Basın İlan Kurumu’nun (BİK) 65’inci kuruluş yıl dönümü ve 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü dolayısıyla İstanbul’da bir otelde “Dijital Dönüşüm Çağında Habercilik: Yapay Zekâ ve Dijital Yetkinlikler” paneli düzenlendi. İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran’ın katılımıyla gerçekleştirilen etkinlikte, dijitalleşmenin medya üzerindeki etkileri ve yapay zekânın etik sınırları masaya yatırıldı.
Panele İletişim Başkanı Duran’ın yanı sıra Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, Turkuvaz Medya Grubu Dijital Strateji ve Sosyal Medya Grup Müdürü Hamza Özdemir, çok sayıda akademisyen ve gazeteci katıldı. Programın açılışında konuşan Duran, yapay zekânın habercilikteki rolüne ilişkin kritik uyarılarda bulundu.
“Yapay Zekâya Sorumluluk Bırakılamaz”
Haber üretim süreçlerinde yapay zekânın bir araç olarak görülmesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Burhanettin Duran, şu ifadeleri kullandı:
“Öncelikle yapay zeka gazetecilikte bir örnek olarak faydalanılması gereken bir imkandır demiştim asla bir özne değildir. Özne olmamalıdır. Yapay zekaya sorumluluğu bırakamayız. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın insanı ve insani değerleri yüceltmeyen hiçbir yeniliğin kıymeti harbiyesi yoktur sözü bir prensip olarak anılabilir. Önemli olan şey insandır ve insani değerlerdir. Bu itibarla biz de iletişim başkanlığı olarak dijitalleşme ve yapay zeka gibi iletişim teknolojilerine bu perspektiften yaklaşıyoruz. Sunduğu imkanları ve ortaya çıkardığı riskleri birlikte değerlendiren bir stratejik sorumluluk sergiliyoruz. Yeni iletişim teknolojilerinin sunduğu imkanlardan elbette sonuna kadar faydalanıyoruz ama zararlarını da yönetmek gerekiyor. Bunları azaltmak gerekiyor. Yapay zekaya bazı komutları vererek bilgiyi alıyoruz ama yine de bu bilgi sonuçta belirli verilerden yönlendirmelerle geliyor. Bunu biz bir sonuç olarak görmemeliyiz. İnsanın gazetecinin bağımsızlığı mesleki etiği ve ilkeleri ve kamu yararı hepsinin önünde gelmeli. Bu konular algoritmalara bırakılamaz.”
“Medya Sisteminde Keskin Bir Dönüşüm Yaşanıyor”
Küresel düzendeki belirsizliklerin medya sistemine yansıdığını belirten Duran, “Basın İlan Kurumu’nun 65’inci kuruluş yıl dönümü ve 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü vesilesiyle düzenlenen panelimizin, sağlıklı bir iletişim ekosisteminin oluşmasına katkı sunmasını temenni ediyoruz. Gazeteci kardeşlerimin 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü kutluyor, Basın İlan Kurumu’nu da, 65’inci kuruluş yıl dönümü dolayısıyla tebrik ediyorum. Uluslararası düzenin irtifa kaydettiği devletlerin alenen hukuksuz eylemlere giriştiği, katliamların ve soykırımların normalleştirilmeye çalıştırıldığı belirsiz bir dönemi tecrübe ediyoruz. Aslında bu bildiğimiz dünyanın sonu diye tanımlanan şey yepyeni bir medya düzeni de oluşturuyor. Böyle baktığımızda medya sisteminde dijitalleşmede dahil olmak üzere keskin bir dönüşüm ve belirsizlik birlikte gerçekleşiyor. Yapay zeka teknolojileriyle daha da hız kazanan bu süreç insanın insanla, varlıkla ve bilgiyle olan ilişkisini de kökünden değiştiriyor. Bütün bu süreçlerin gazeteciliği de büyük ölçüde etkilediğinin farkındayız” dedi.
Dezenformasyon ve Dijital Egemenlik Vurgusu
Dijitalleşmenin getirdiği hızın “doğru ile yanlış” arasındaki çizgiyi bulanıklaştırdığına dikkat çeken Duran, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Dijitalleşmenin gündemimize getirdiği en önemli konulardan bir tanesi elbette hızdır. Bu hız bir yandan işlerimizi kolaylaştırıyor, bilgiye ulaşmamızı kolaylaştırıyor. Ancak diğer taraftan başka riskleri de ortaya çıkarıyor. Bunun en önemli yanı doğruyla yanlış arasındaki bulanıklaşmadır. Çizgi daha bir belirsiz hale gelmektedir. Tek değer ölçüsünün bu olduğu durumlarda teyit ve bağlam gibi temel ilkelerin geri plana atılma riski oluşmuştur. Elbette bunun tek bir çözümü vardır. O da nedir? Medya okuryazarlığının mükemmel hale getirilmesidir. Nerede, neyi, nasıl elde edeceğini bilen medya okuryazarlığa en fazla ihtiyacın olduğu bir döneme girdik. Algoritmaların belirli şirketler tarafından, belirli eller tarafından yönetilmesi riski çok ciddi bir risktir. Deepfake Teknolojileri, otomatik içerik üretimi ve sahte hesap ağları iletişimin en değerli olan şeyini doğru bilgiyi zehirleyebilecek riskler taşımaktadır. Bu aslında dezenformasyon ve manipülasyon dediğimiz iletişim arızalarının hızla yayılmasına ve bırakın büyük devletleri bir takım organize gruplar tarafından bile yapılabilmesine imkan vermektedir. Bunun sonucu da güven bunalımının derinleşmesidir. Dijital egemenlik Türkiye açısından baktığımızda milli egemenliğimizin çok önemli bir parçasıdır.”
“Gazetecilik Etkisini Yitirmeyecek”
Yeni dönemde gazetecinin rolünün daha stratejik hale geldiğini ifade eden Duran, “Bu yenilikler bize veri analizi, otomatik haber yazımı, eğilim tespiti, içerik tavsiyesi gibi önemli imkanlar veriyor. Büyük kolaylıklar sağlıyor. Bu bir anlamda gazetecilerin iş yükünün azaltılması demek. Ama gazeteci ve büyük veri arasındaki bu kolaylaşan imkanın yönetilmesi gazetecinin elinde olması lazım. Bizi yönlendiren şey yapay zekalar olmamalı. Hızlı erişim iyi bir imkan ama sağlıklı ve doğru bildiği haberi ortaya koyabilmek için gazetecinin aktörlüğü eskisinden daha da önemli hale geldi. Bu şu demek gazetecilik ve kurumsal medya zannedildiği gibi etkisini yitirmeyecek. Aksine yeni fonksiyonlar üstlenerek daha önemli hale gelecek. Çünkü doğrulama, şeffaflık ve kaynak güvenirliği artık stratejik bir değer” değerlendirmesinde bulundu.
İletişim Başkanı Duran ayrıca modern gazeteci tanımına dair, “Artık gazeteci veriyi okuyabilen, algoritmayı tanıyabilen, yapay zeka içerikleri fark edebilen ve dijital güvenlik bilincine sahip kişi demektir. Bizim gazetecilerimiz kendi medeniyet anlayışımızdan, köklü tarihimizden ve değer dünyamızdan beslenerek bu dijital dünyada aktif aktörler olmalıdır” dedi.
Basın İlan Kurumu’ndan Medyaya 6 Milyar TL’lik Destek
Panelde konuşan Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay ise kurumun dijital vizyonuna ve medya sektörüne sağlanan ekonomik katkıya değindi. Çay, “Türkiye’nin en büyük dijital gazete arşivine sahip olduğumuzu huzurlarınızda vurgulamak isterim. Görev alanımızda toplam 2 bin 173 gazete ve internet haber sitesi bulunmaktadır. Resmi ilan ve reklamların yayınlanmasıyla basına sağlanan; özellikle yerel medya için hayati öneme sahip kamu desteği, 2025 yılında 6 milyar Türk Lirasını aşmıştır” bilgisini paylaştı.
Programın sonunda Genel Müdür Abdulkadir Çay tarafından Prof. Dr. Burhanettin Duran’a hediye takdim edildi. Etkinlik, toplu fotoğraf çekimi ve uzmanların dijital dönüşümü tartıştığı panel oturumlarıyla sona erdi.
News
